(23kB)
strona główna


Dan Brown

Cyfrowa Twierdza

DIGITAL FORTRESS

Przełożył: Piotr Amsterdamski

Wydanie oryginalne: 1998

 

Moim rodzicom...

moim mentorom i bohaterom.

 

Jestem wdzięczny moim redaktorom z St. Martin’s Press - Thomasowi Dunne’owi i wyjątkowo utalentowanej Melissie Jacobs, a także moim nowojorskim agentom: George’owi Wieserowi, Oldze Wieser i Jake’owi Elwellowi. Jestem wdzięczny wszystkim, którzy przeczytali rękopis i przyczynili się do jego udoskonalenia. Szczególnie serdecznie dziękuję mojej żonie Blythe za jej entuzjazm i cierpliwość.

 

A również... dyskretnie dziękuję dwóm nieznanym byłym kryptografom z NSA, którzy służyli mi bezcennymi radami za pośrednictwem anonimowego adresu elektronicznego. Bez ich pomocy nie mógłbym napisać tej książki.

 

Prolog

Plaza de Espaňa

Sewilla, Hiszpania

11.00 przed południem

Często powiada się, że w chwili śmierci wszystko staje się jasne. Ensei Tankado wiedział już, że to prawda. Poczuł silny ból, przycisnął rękę do piersi i upadł. W tym momencie zrozumiał, jaki koszmarny popełnił błąd.

W jego polu widzenia pojawili się jacyś ludzie. Pochylili się nad nim i chcieli pomóc. Tankado nie pragnął żadnej pomocy - było już za późno.

Drżąc z wysiłku, uniósł lewą rękę i wyprostował palce. Spójrzcie na moją dłoń! Ludzie wbili wzrok w jego rękę, ale Tankado wiedział, że nic nie rozumieli.

Na palcu Ensei lśnił złoty pierścionek. Ostre promienie andaluzyjskiego słońca odbiły się od wygrawerowanych znaków. Ensei Tankado miał świadomość, że to ostatnie światło, jakie kiedykolwiek zobaczy.

 

Rozdział 1

Byli w Smoky Mountains w ich ulubionym pensjonacie. David uśmiechał się do niej. “Co powiesz, skarbie? Wyjdziesz za mnie?”.

Spojrzała na niego. Leżała na łóżku z baldachimem, on patrzył na nią z góry. Wiedziała, że to jej wybraniec. Na zawsze. Gdy wpatrywała się w jego ciemnozielone oczy, gdzieś daleko głośno zadzwonił telefon. David odsunął się. Wyciągnęła ręce, żeby go zatrzymać, ale tylko machnęła ramionami w powietrzu.

Dzwonek telefonu przebudził wreszcie Susan Fletcher ze snu. Usiadła na łóżku i półprzytomna wymacała słuchawkę.

- Halo?

- Susan, tu David. Czy cię obudziłem?

- Właśnie śniłam o tobie. - Uśmiechnęła się i opadła na łóżko. - Przyjedź, musimy się zabawić.

- Jeszcze ciemno - zaśmiał się David.

- Mhm - jęknęła zmysłowo. - Zatem koniecznie przyjedź. Prześpimy się, nim ruszymy na północ.

- Właśnie dlatego dzwonię - odrzekł i ciężko westchnął. - Chodzi o nasz wyjazd. Muszę go przełożyć.

- Co takiego?! - Susan nagle oprzytomniała.

- Bardzo przepraszam. Muszę wyjechać. Jutro wrócę. Możemy udać się tam z samego rana. Będziemy mieli jeszcze dwa dni.

- Przecież zarezerwowałam pokój - odrzekła Susan. Była urażona. - Zarezerwowałam nasz stary pokój w Stone Manor.

- Wiem, ale...

- To miał być specjalny wieczór. Minęło sześć miesięcy. Pamiętasz chyba, że jesteśmy zaręczeni, prawda?

- Susan... - westchnął David. - Naprawdę nie mogę teraz zaczynać dyskusji. Na dole czeka na mnie samochód. Zadzwonię z samolotu i wszystko wyjaśnię.

- Z samolotu? - powtórzyła Susan. - Co jest grane? Dlaczego uniwersytet...

- To nie jest uniwersytecka sprawa. Zatelefonuję później i ci wyjaśnię. Naprawdę muszę iść. Dzwonią po mnie. Będziemy w kontakcie. Obiecuję.

- David! - krzyknęła. - Co się...

Za późno. David odłożył słuchawkę.

Susan Fletcher przez kilka godzin leżała i czekała na telefon. Na próżno.

 

Tego samego dnia po południu poszła się wykąpać. W ponurym nastroju siedziała w wannie, otoczona pianą, i starała się nie myśleć o Stone Manor i Smoky Mountains. Gdzie on może być? - zastanawiała się. Dlaczego nie zatelefonował?

Woda stopniowo zmieniła się z gorącej w letnią, a później zimną. Susan już miała wyjść z wanny, gdy nagle zadzwonił bezprzewodowy telefon. Gwałtownie wstała, wychlustując wodę na podłogę. Chwyciła leżący na umywalce aparat.

- David?

- Tu Strathmore - usłyszała głos w słuchawce.

- Och... - Nie zdołała ukryć rozczarowania. Usiadła na brzegu wanny. - Dobry wieczór, komandorze.

- Miałaś nadzieję, że to ktoś młodszy? - zachichotał szef.

- Nie, proszę pana - odrzekła zakłopotana Susan. - To wcale nie...

- Oczywiście, że tak - zaśmiał się Strathmore. - David Becker to świetny facet. Postaraj się go nie stracić.

- Dziękuję panu.

- Susan, dzwonię do ciebie, ponieważ jesteś mi potrzebna - głos szefa nagle zabrzmiał ostro i poważnie. - I to szybko.

- Przecież jest sobota - odpowiedziała, starając się skupić myśli. - Zwykle nie pracujemy w weekendy.

- Wiem - odrzekł spokojnie. - To sytuacja alarmowa.

Susan wstała. Sytuacja alarmowa? Nigdy nie słyszała, by komandor Strathmore wymówił takie słowa. Sytuacja alarmowa? W Krypto? Nie mogła sobie tego wyobrazić.

- D... dobrze, proszę pana - powiedziała i urwała na chwilę. - Będę tak szybko, jak tylko mi się uda.

- Postaraj się być szybciej.

Strathmore odwiesił słuchawkę.

 

Susan stała w łazience owinięta ręcznikiem. Krople wody spadały na starannie ułożone rzeczy, które poprzedniego wieczoru przygotowała na wyjazd - szorty, sweter na zimne górskie wieczory, nową bieliznę na noc. Z kwaśną miną podeszła do szafy po czystą bluzkę i spódnicę. Sytuacja alarmowa? W Krypto?

Schodząc na dół, zastanawiała się, jakim cudem ten dzień mógłby być jeszcze gorszy.

Wkrótce miała się dowiedzieć.

 

Rozdział 2

Lecieli na wysokości dziesięciu tysięcy metrów nad oceanem. David Becker tępo gapił się w niewielkie owalne okno learjeta 60. Pilot powiedział mu, że telefon pokładowy jest zepsuty i nie będzie mógł zadzwonić do Susan.

- Co ja tu robię? - mruknął do siebie.

Odpowiedź była łatwa: po prostu pewnym ludziom się nie odmawia.

- Panie Becker - zatrzeszczał głośnik. - Będziemy na miejscu za pół godziny.

Becker ponuro kiwnął głową w odpowiedzi. Wspaniale. Zaciągnął zasłonę i spróbował się zdrzemnąć, ale cały czas myślał o Susan.

 

Rozdział 3

Susan nacisnęła na hamulec. Jej volvo sedan zatrzymało się przed bramą w ponad trzymetrowym ogrodzeniu z drutu kolczastego. Młody wartownik położył dłoń na dachu samochodu.

- Poproszę o identyfikator.

Podała mu dokument. Jak zwykle, musiała poczekać pół minuty. Wartownik przesunął identyfikator przez skaner komputera.

- Dziękuję, pani Fletcher - powiedział wreszcie, unosząc głowę. Niemal niezauważalnym ruchem dał znak i brama się rozsunęła.

Niecały kilometr dalej Susan znów się zatrzymała przed równie imponującym ogrodzeniem, utrzymywanym pod wysokim napięciem, i ponownie zaliczyła tę samą procedurę. Dajcie spokój, chłopcy... Przejeżdżałam tędy już chyba milion razy.

Gdy zbliżała się do ostatniego punktu kontrolnego, mocno zbudowany wartownik, z dwoma owczarkami alzackimi i automatem, tylko spojrzał na tablicę rejestracyjną samochodu i machnął ręką, by przejechała. Ruszyła Drogą Psów, pokonując jeszcze dwieście pięćdziesiąt metrów, i skręciła na parking “C” dla pracowników. Niewiarygodne, pomyślała. Dwadzieścia sześć tysięcy pracowników, budżet w wysokości dwunastu miliardów dolarów rocznie, mogliby chyba jakoś przetrwać weekend bez mojej pomocy. Wjechała na swoje zarezerwowane miejsce parkingowe i zgasiła silnik.

Przecięła ozdobiony zielenią taras, weszła do głównego budynku i sforsowała jeszcze dwa wewnętrzne punkty kontrolne. Wreszcie dotarła do pozbawionego okien tunelu, który prowadził do nowego skrzydła. Zatrzymała się przed zablokowanymi drzwiami sterowanymi głosem.

 

NATIONAL SECURITY AGENCY (NSA)

ODDZIAŁ KRYPTO

OSOBOM NIEUPOWAŻNIONYM WSTĘP WZBRONIONY

 

- Dobry wieczór, pani Fletcher - powitał ją uzbrojony wartownik.

- Cześć, John. - Susan uśmiechnęła się ze znużeniem.

- Nie spodziewałem się pani tutaj.

- Też tego nie planowałam.

Susan pochyliła się nad parabolicznym mikrofonem. “Susan Fletcher”, powiedziała wyraźnie. Komputer błyskawicznie zanalizował widmo częstotliwościowe jej głosu i drzwi się otworzyły. Weszła do tunelu.

Wartownik odprowadził ją wzrokiem. Wcześniej zauważył, że jej orzechowe oczy wydają się jakieś puste, ale miała lekko zarumienione policzki, a brązowe włosy sięgające ramion wyglądały tak, jakby je przed chwilą umyła. Pachniała talkiem Johnson’s Baby. Wartownik nie odrywał od niej spojrzenia. Szczupły tułów, biała bluzka i niemal niewidoczny zarys stanika, spódnica khaki do kolan, wreszcie nogi... Nogi Susan Fletcher.

- Trudno uwierzyć, że dźwigają umysł o ilorazie inteligencji wynoszącym sto siedemdziesiąt - mruknął do siebie.

Przez dłuższą chwilę gapił się za nią. Wreszcie potrząsnął głową. Susan zniknęła w głębi korytarza.

 

Dotarła do końca tunelu i zatrzymała się przed okrągłymi drzwiami, przypominającymi wejście do skarbca, z napisem sporządzonym ogromnymi literami: KRYPTO.

Westchnęła, wsunęła dłoń do umieszczonego w zagłębieniu pudełka z przyciskami i wystukała pięciocyfrowy PIN. Po kilku sekundach dwunastotonowy blok stali zaczął się obracać. Susan starała się skupić, ale wciąż wracała myślami do Davida.

David Becker. Jedyny mężczyzna, którego kochała. Najmłodszy profesor zwyczajny Georgetown University i błyskotliwy lingwista; w środowisku uniwersyteckim uznany za znakomitość. Obdarzony ejdetyczną pamięcią i upodobaniem do języków obcych opanował sześć dialektów azjatyckich oraz hiszpański, francuski i włoski. Podczas jego wykładów z etymologii i lingwistyki sala była wypełniona do ostatniego miejsca, a studenci stali pod ścianami. Po każdym wykładzie musiał jeszcze odpowiadać na lawinę pytań. Mówił autorytatywnie i z entuzjazmem, pozornie nie zwracając uwagi na pełne uwielbienia spojrzenia zadurzonych studentek.

Becker był mężczyzną o śniadej cerze, zielonych oczach, mocno umięśnionym i bardzo dowcipnym. Miał trzydzieści pięć lat, ale wydawał się młodszy. Jego mocna szczęka i ostre rysy przypominały Susan rzeźbę w marmurze. Miał ponad metr osiemdziesiąt wzrostu i poruszał się po korcie do squasha szybciej niż jego kolegom wydawało się to możliwe. Po pokonaniu przeciwnika często wsadzał głowę pod fontannę z wodą do picia i moczył swoją gęstą, czarną grzywę. Później, gdy woda ściekała mu na koszulę, częstował partnera owocowym koktajlem i bajglami.

Jak wszyscy młodzi profesorowie David dostawał skromną pensję. Od czasu do czasu, gdy potrzebował pieniędzy na karnet na korty lub nowy naciąg do swojej starej rakiety Dunlop, dorabiał, tłumacząc różne teksty na zlecenie rozmaitych agencji rządowych z Waszyngtonu i okolic. Właśnie przy takiej okazji poznał Susan.

To był ładny, rześki poranek podczas jesiennej przerwy w zajęciach. Gdy Becker wrócił do swego trzypokojowego mieszkania po porannym biegu, automatyczna sekretarka wydobywała z siebie regularne piski. Nalał sobie pół litra soku pomarańczowego i nacisnął guzik, by odsłuchać wiadomość. Nie była to żadna sensacja - jakaś agencja rządowa chciała, by tego dnia przed południem wykonał dla niej pewną pracę. Dziwne było tylko to, że Becker nigdy przedtem nie słyszał o tej instytucji.

- Jakaś Narodowa Agencja Bezpieczeństwa. National Security Agency - mówił, gdy dzwonił do kolegów, usiłując się czegoś dowiedzieć.

- Chyba Rada Bezpieczeństwa Narodowego? - wszyscy odpowiadali.

- Nie. Wyraźnie powiedzieli Agencja. NSA.

- Nigdy o niej nie słyszałem.

Becker zajrzał do książki telefonicznej z numerami wszystkich instytucji rządowych, ale i tam nie znalazł NSA. Zaintrygowany zatelefonował do starego kumpla z klubu squasha, byłego politycznego analityka, który zatrudnił się w oddziale poszukiwań Biblioteki Kongresu. Przeżył szok.

Jak się okazało NSA nie tylko istnieje, ale jest uważana za jedną z najpotężniejszych organizacji rządowych świata. Już od ponad pół wieku zbiera dane wywiadowcze metodami elektronicznymi i zajmuje się ochroną tajemnic Stanów Zjednoczonych. Tylko trzy procent Amerykanów zdaje sobie sprawę z jej istnienia.

- NSA - zażartował kolega Davida - oznacza No Such Agency, czyli “nie ma takiej agencji”.

Becker przyjął ofertę tajemniczej firmy z mieszanymi uczuciami niechęci i zaciekawienia. Przejechał sześćdziesiąt kilometrów, by dotrzeć do jej głównej kwatery, położonej na terenie o powierzchni osiemdziesięciu sześciu akrów, dyskretnie ukrytej wśród zalesionych wzgórz Fort Meade w stanie Maryland. Po przejściu przez kilka punktów kontroli otrzymał wreszcie przepustkę ważną na sześć godzin i zabezpieczoną hologramem. Wartownik zaprowadził go do luksusowo wyposażonego ośrodka badawczego, gdzie - jak mu powiedziano - miał przez całe popołudnie zapewniać “ślepe wsparcie” pracownikom wydziału kryptoanalizy - elitarnej grupie matematycznych mózgowców zajmujących się łamaniem szyfrów.

Przez pierwszą godzinę Becker miał wrażenie, że kryptoanalitycy nawet nie wiedzą o jego obecności. Wszyscy kręcili się wokół długiego stołu i mówili językiem, którego nigdy nie słyszał. Dochodziły do niego takie słowa, jak szyfr strumieniowy, protokoły z wiedzą zerową, warianty plecakowe i klucze bieżące. Obserwował, co się dzieje, ale niewiele z tego rozumiał. Analitycy wypisywali jakieś symbole, wpatrywali się w komputerowe wydruki i stale odwoływali do tekstu na ekranie rzutnika.

 

 

 

W końcu ktoś mu wyjaśnił to, co sam już zdołał odgadnąć. Niezrozumiały tekst na ekranie to “tekst zaszyfrowany”, czyli ciąg liter i cyfr reprezentujących zaszyfrowane słowa. Zadaniem kryptoanalityków było złamanie szyfru i odczytanie oryginalnej wiadomości, czyli “tekstu jawnego”. NSA wezwała go, ponieważ kryptoanalitycy podejrzewali, że wiadomość została napisana po chińsku; miał tłumaczyć odczytane symbole.

Przez dwie godziny Becker pracował nad niekończącym się strumieniem mandaryńskich znaków. Za każdym razem, gdy oddawał kolejny przekład, kryptoanalitycy kręcili głowami w rozpaczy. Najwyraźniej nie mogli złamać szyfru. W końcu Becker, który chciał pomóc, zwrócił im uwagę, że wszystkie przetłumaczone ideogramy mają jedną wspólną cechę - są znakami kanji. W pokoju nagle zapadła cisza.

- Chce pan powiedzieć, że te symbole mają wiele znaczeń? - spytał z niedowierzaniem szef grupy, szczupły mężczyzna, który palił jednego papierosa za drugim. Przedstawił się jako Morante.

Becker pokiwał głową. Wyjaśnił, że kanji to pismo japońskie, wykorzystujące zmodyfikowane znaki chińskie. Tłumaczył tekst tak, jakby był napisany po chińsku, ponieważ tego od niego zażądano.

- Jezu Chryste - westchnął Morante. - Spróbujmy kanji.

Niczym za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, wszystko zaczęło pasować.

Becker zrobił na kryptoanalitykach odpowiednie wrażenie, ale mimo to nie przekazywali mu ideogramów w normalnej kolejności.

- To dla pańskiego bezpieczeństwa - wyjaśnił Morante. - Dzięki temu nie wie pan, co pan przetłumaczył.

Becker się zaśmiał, ale zauważył, że poza nim uwaga szefa nikogo nie rozśmieszyła.

Gdy wreszcie skończyli łamać szyfr, nie miał pojęcia, jaką straszna tajemnicą pomógł ujawnić, ale jedno było pewne - NSA uważała łamanie szyfrów za poważne zajęcie: Becker miał w kieszeni czek na sumę wyższą od jego miesięcznej pensji.

Kiedy przechodził przez kolejny punkt kontroli w głównym korytarzu, zatrzymał go wartownik, który właśnie odkładał słuchawkę telefonu.

- Panie Becker, zechce pan tu chwilkę poczekać.

- O co chodzi?

Becker nie przypuszczał, że będzie w NSA tak długo, i śpieszył się na popołudniową partię squasha.

- Szefowa Krypto chce z panem porozmawiać - wyjaśnił wartownik i wzruszył ramionami. - Zaraz tu będzie.

- Szefowa? - zaśmiał się Becker. Dotychczas w budynku NSA jeszcze nie zauważył żadnej kobiety.

- Czy to stanowi dla pana jakiś problem? - usłyszał za plecami kobiecy głos.

Becker odwrócił się i poczuł, że się rumieni. Zerknął na identyfikator przyczepiony do bluzki kobiety. Szefowa wydziału kryptoanalizy nie tylko była kobietą, ale na dokładkę bardzo ładną kobietą.

- Nie - zaczął się nieporadnie tłumaczyć. - Po prostu...

- Nazywam się Susan Fletcher - przerwała mu z uśmiechem, podając rękę na powitanie.

- David Becker - przedstawił się i uścisnął jej dłoń.

- Gratuluję, panie Becker. Słyszałam, że świetnie pan sobie dziś poradził. Czy mogłabym z panem o tym chwilę porozmawiać?

- Przepraszam, ale trochę się śpieszę - odpowiedział z wahaniem. Miał nadzieję, że zbagatelizowanie najpotężniejszej agencji wywiadowczej świata nie okaże się głupotą. Za czterdzieści pięć minut powinien pojawić się na korcie, a przecież musiał dbać o reputację: David Becker nigdy nie spóźnia się na squasha... na wykład, tak, to może się zdarzyć, lecz na squasha? Nigdy.

- Nie zajmę panu dużo czasu - uśmiechnęła się Susan Fletcher. - Tedy, proszę.

Dziesięć minut później Becker siedział w stołówce NSA, jadł herbatniki, popijał sok żurawinowy w towarzystwie pięknej szefowej wydziału kryptoanalizy. David szybko doszedł do wniosku, że Susan Fletcher nie objęła tego stanowiska przypadkiem - niewątpliwie była jedną z najinteligentniejszych kobiet, które poznał w swoim życiu. Gdy rozmawiali o szyfrach i ich łamaniu, Becker z trudem za nią nadążał - to było dla niego nowe i fascynujące doświadczenie.

Godzinę później, kiedy najwyraźniej zrezygnował już z partii squasha, a Susan zignorowała trzy dzwonki pagera, oboje zaczęli się śmiać. Oto siedzieli razem, dwie osoby obdarzone ścisłymi, analitycznymi umysłami, rozmawiali o morfologii lingwistycznej i generatorach liczb pseudolosowych, ale czuli się jak para nastolatków - to był prawdziwy fajerwerk.

Susan nigdy nie zdobyła się na to, by wyjaśnić, dlaczego chciała z nim porozmawiać. W rzeczywistości miała zamiar zaproponować mu pracę w wydziale azjatyckim, lecz Becker mówił o wykładach uniwersyteckich z takim zaangażowaniem, że nie miała wątpliwości, iż ten młody profesor nie zdecyduje się na porzucenie uczelni. Postanowiła zatem nie psuć nastroju rozmową o interesach. Znów czuła się tak, jakby była studentką. Nie chciała, żeby coś to popsuło. I nic im nie przeszkodziło.

 

Ich znajomość rozwijała się powoli i w romantycznym stylu - szybkie spotkania w wolnych chwilach, długie spacery po kampusie Georgetown, cappuccino u Merluttiego późnym wieczorem, czasami jakieś wykłady i koncerty. Susan przekonała się, że w jego towarzystwie śmieje się częściej niż kiedykolwiek wcześniej. Wydawało się, że David potrafi żartować ze wszystkiego. Była to dla niej świetna okazja, żeby zapomnieć o stałym napięciu w NSA.

Pewnego jesiennego dnia siedzieli na trybunie stadionu i przyglądali się, jak drużyna piłki nożnej z Georgetown dostaje baty od Rutgersów.

- Mówiłeś, że też uprawiasz jakiś sport - zażartowała Susan. - Co to takiego? Dynia?

- Nie, to squash* - jęknął David. Susan popatrzyła na niego tak, jakby nic nie rozumiała. - Podobny do dyni - dodał. - Ale gra się na mniejszym korcie.

Dała mu kuksańca.

Lewoskrzydłowy Georgetown wybił piłkę z rogu na aut. Na trybunach rozległy się gwizdy. Obrońcy szybko cofnęli się pod swoją bramkę.

- A ty? - spytał Becker. - Uprawiasz jakiś sport?

- Mam czarny pas w ćwiczeniach na siłowni.

- Wolę sporty, w których można wygrać - skrzywił się David.

- Ambicjoner, prawda? - uśmiechnęła się Susan.

Najlepszy obrońca Georgetown przejął podanie. Tłum zaczął krzyczeć. Susan pochyliła się ku niemu i szepnęła mu prosto do ucha: “Doktor”.

David spojrzał na nią ze zdziwieniem. Najwyraźniej nie wiedział, o co chodzi.

- Doktor - powtórzyła. - Powiedz pierwsze słowo, jakie przychodzi ci do głowy.

- Gra w słowne skojarzenia? - David skrzywił się sceptycznie.

- Standardowa procedura NSA. Muszę wiedzieć, z kim mam do czynienia. - Susan spojrzała na niego surowo. - Doktor.

- Seuss. - David wzruszył ramionami.

- Okej... - zmarszczyła brwi. - Spróbujmy teraz... “kuchnia”.

- Sypialnia - odrzekł bez chwili wahania.

- Okej... teraz “baran”.

- Jelita - rzucił Becker.

- Jelita?

- Tak. Jelita baranie. Z nich robi się najlepszy naciąg do rakiet.

- Jak miło - jęknęła Susan.

- I jak brzmi twoja diagnoza? - spytał Becker.

Susan przez chwilę zastanawiała się nad odpowiedzią.

- Jesteś dziecinnym, seksualnie sfrustrowanym maniakiem squasha.

- Z grubsza się zgadza - uśmiechnął się David, wzruszając ramionami.

 

Tak było przez wiele tygodni. Podczas kolacji w restauracjach czynnych całą noc Becker zadawał jej niezliczone pytania.

Gdzie się uczyła matematyki?

Jak trafiła do NSA?

Jak stała się tak urocza?

Susan zarumieniła się i przyznała, że późno rozkwitła. Jako nastolatka długo była chuda jak patyk i niezgrabna, a na dokładkę nosiła aparat ortodontyczny. Opowiedziała mu, jak ciotka Clara zauważyła kiedyś, że brak urody Bóg wynagrodził jej rozumem. Przedwczesna rekompensata, pomyślał Becker.

Susan zainteresowała się kryptologią w gimnazjum. Prezes szkolnego klubu komputerowego, dominujący ósmoklasista Frank Gutmann, napisał dla niej wiersz miłosny i zaszyfrował go, nadając mu postać ciągu cyfr. Susan błagała, by zdradził tajemnicę, ale Frank kokieteryjnie odmówił. Zabrała list do domu i przez całą noc, pod kołdrą, przy świetle latarki, ślęczała nad szyfrem, aż wreszcie go złamała. Uważnie odszyfrowała cały tekst i patrzyła z zachwytem, jak pozornie przypadkowa sekwencja cyfr zmienia się w piękny wiersz. W tej samej chwili poczuła, że się zakochała - wiedziała już, że szyfry i kryptologia staną się jej życiem.

Zaczęła studia matematyczne na Johns Hopkins University, a później otrzymała pełne stypendium w MIT i zajęła się teorią liczb. Niemal dwadzieścia lat po pierwszym kontakcie z szyframi przedstawiła swoją rozprawę doktorską zatytułowaną Metody kryptografii, protokoły i algorytmy do ręcznego stosowania. Najwyraźniej promotor nie był jedynym czytelnikiem rozprawy, bo niedługo potem Susan otrzymała zaproszenie i bilet lotniczy z NSA.

Każdy, kto miał coś wspólnego z kryptologią, wiedział, co to jest NSA: miejsce, gdzie pracują najlepsi kryptolodzy świata. Każdego roku wiosną, gdy na wydziałach matematyki pojawiali się przedstawiciele prywatnych firm, by skusić najlepszych absolwentów wprost nieprzyzwoitymi pensjami i pakietami akcji, NSA uważnie wybierała swoich kandydatów, po czym proponowała dwa razy większe wynagrodzenie niż wszyscy konkurenci. Gdy NSA czegoś chciała, po prostu to kupowała. Z trudem opanowując podniecenie, Susan poleciała do Waszyngtonu. Na Dulles International Airport czekał na nią szofer z agencji, który zawiózł ją do Fort Meade.

Tego roku podobne zaproszenia otrzymało jeszcze czterdzieści jeden osób. Susan miała dwadzieścia osiem lat i była najmłodsza. Była również jedyną kobietą w tym gronie. Ta wizyta miała charakter reklamowy; zostali także poddani licznym testom na inteligencję, ale sami niewiele się dowiedzieli. Tydzień później Susan i sześciu innych otrzymali kolejne zaproszenie. Mimo pewnych wątpliwości Susan zdecydowała się pojechać. Wszyscy kandydaci zostali natychmiast rozdzieleni i poddani indywidualnym testom za pomocą poligrafu. Grafolodzy badali ich pismo. W trakcie wielogodzinnego, nagrywanego na taśmę wywiadu pracownik NSA pytał ją również o skłonności i praktyki seksualne. Gdy chciał się dowiedzieć, czy uprawiała kiedykolwiek seks ze zwierzętami, Susan miała ochotę wyjść, ale ciekawość zwyciężyła. Kusiła ją tajemnica i perspektywa pracy w centrum kryptologii, wstąpienia do najbardziej tajemniczego klubu świata - Narodowej Agencji Bezpieczeństwa.

Becker był zafascynowany jej opowieścią.

- Naprawdę spytali cię, czy uprawiałaś seks ze zwierzętami?

- To element rutynowego kwestionariusza - wzruszyła ramionami Susan.

- Hmm. - Becker powstrzymał się od uśmiechu. - I co odpowiedziałaś?

Kopnęła go pod stołem.

- Powiedziałam, że nie! Do wczorajszej nocy to była prawda.

 

Zdaniem Susan David był bliski ideału. Miał tylko jedną fatalną cechę: za każdym razem gdy wychodzili gdzieś wspólnie, upierał się, że to on zapłaci rachunek. Susan z przykrością patrzyła, jak David wydaje całodzienne zarobki na kolację dla nich obojga, ale on był niewzruszony. Przestała protestować, lecz nie czuła się z tym dobrze. Zarabiam więcej pieniędzy, niż jestem w stanie wydać, myślała. To ja powinnam płacić.

Jeśli jednak pominąć jego staroświeckie poczucie rycerskości, David był ideałem. Wrażliwy, inteligentny, zabawny, a co najważniejsze, naprawdę interesował się jej pracą. Podczas wycieczek do Smithsonian, przejażdżek rowerowych lub spaghetti w kuchni Susan, David stale zadawał jej pytania. Odpowiadała na tyle, na ile mogła - musiała się ograniczyć do ogólnego opisu Narodowej Agencji Bezpieczeństwa. David i tak był zafascynowany.

Prezydent Truman podpisał dyrektywę o stworzeniu NSA 4 listopada 1952 roku o 12.01. Przez niemal pięćdziesiąt lat NSA była najbardziej tajemniczą agencją wywiadowczą świata. Siedmiostronicowy statut zawierał bardzo zwięzłe określenie jej zadania: miała chronić bezpieczeństwo łączności rządu Stanów Zjednoczonych i przechwytywać wiadomości wymieniane przez inne państwa.

Na dachu głównego budynku NSA jest ponad pięćset anten, w tym również dwie duże kopuły radiolokatorów, przypominające gigantyczne piłki do golfa. Sam budynek jest olbrzymi - ma ponad dwieście tysięcy metrów kwadratowych, dwa razy więcej niż kwatera CIA. Na stałe zamknięte okna mają powierzchnię ośmiu tysięcy metrów kwadratowych, a wewnątrz budynku kryją się trzy miliony metrów kabli telefonicznych.

Susan opowiedziała Davidowi o COMINT, czyli wydziale przechwytywania wiadomości - oszałamiającej kolekcji stanowisk nasłuchu, satelitów, szpiegów i urządzeń podsłuchowych, rozmieszczonych na całym świecie. Każdego dnia COMINT przechwytuje tysiące listów i rozmów, które następnie trafiają do analityków NSA w celu rozszyfrowania. Gdy FBI, CIA i Departament Stanu podejmują decyzje, zawsze opierają się na informacjach przekazanych przez NSA. Becker słuchał jak zaczarowany.

- A łamanie szyfrów? Jaka jest twoja rola?

Susan wyjaśniła, że przechwycone wiadomości pochodzą często od wrogich rządów, nieprzyjaznych organizacji i terrorystycznych grup, działających niejednokrotnie w granicach Stanów Zjednoczonych. Tacy nadawcy zwykle szyfrują wiadomości, na wypadek gdyby dostały się w niepowołane ręce - a dzięki COMINT tak się dzieje niemal zawsze. Jego zadanie polegało na zbadaniu szyfru, ręcznym złamaniu go i przekazaniu odszyfrowanej wiadomości. W rzeczywistości było nieco inaczej.

Susan czuła się winna, że musi okłamywać swego nowego kochanka, lecz nie miała wyboru. Kilka lat temu ten opis byłby prawdziwy, ale w NSA nastąpiła poważna zmiana. Doszło do rewolucji w kryptologii. Susan zajmowała się teraz sprawami, które były tajemnicą nawet dla wielu ludzi z najwyższych kręgów władzy.

- Szyfry... - mruknął David z wyraźną fascynacją. - Skąd wiesz, jak zacząć? To znaczy... jak je łamiesz?

- Ze wszystkich ludzi ty powinieneś to wiedzieć najlepiej - uśmiechnęła się Susan. - To tak jak nauka języka obcego. Początkowo tekst wygląda jak przypadkowy bełkot, ale gdy poznasz reguły określające jego strukturę, możesz odczytać znaczenie.

Becker pokiwał głową. Był pod wrażeniem i chciał dowiedzieć się czegoś więcej.

Korzystając z serwetek i programów koncertowych, Susan udzieliła swemu nowemu, czarującemu uczniowi krótkiego kursu kryptoanalizy. Rozpoczęła od używanego przez Juliusza Cezara szyfru “idealny kwadrat”.

Juliusz Cezar był pierwszym kryptografem w historii świata. Gdy zdarzyło się kilka razy, że jego kurierzy wpadli w zasadzkę i nieprzyjaciel przechwycił wiadomość, Cezar opracował prosty sposób kodowania rozkazów. Zaszyfrowana wiadomość wyglądała na bezsensowny ciąg liter. Oczywiście jej sens był ukryty. Liczba liter w każdej wiadomości była zawsze kwadratem pewnej liczby - szesnaście, dwadzieścia pięć, trzydzieści sześć, sto - wybór zależał od długości tekstu. Oficerowie Cezara wiedzieli, że muszą wpisać wiadomość w kwadratową siatkę odpowiedniej wielkości, a następnie odczytać kolejne kolumny, od góry do dołu. Jak za dotknięciem różdżki ukazywała się wówczas utajniona wiadomość.

Z biegiem czasu inni podchwycili pomysł Cezara i zmodyfikowali w taki sposób, by utrudnić złamanie szyfru. Sztuka szyfrowania bez pomocy komputerów osiągnęła apogeum w czasie drugiej wojny światowej. Jeszcze przed jej wybuchem Niemcy skonstruowali maszynę do szyfrowania nazwaną Enigmą, wyglądem przypominającą maszynę do pisania. Wymyślny układ trzech sprzężonych bębenków, których położenie zmieniało się po każdym uderzeniu w klawisz, powodował przekształcenie tekstu jawnego w pozornie bezsensowny ciąg liter. Adresat mógł odczytać wiadomość tylko wtedy, gdy miał maszynę i znał początkowe położenie bębenków podczas szyfrowania - czyli klucz do szyfru.

Becker słuchał jak zaczarowany. Profesor zmienił się w studenta.

Pewnego dnia, podczas przedstawienia Dziadka do orzechów, wystawionego przez zespół uniwersytecki, Susan dała Davidowi pierwszy prosty szyfr do złamania. Podczas antraktu siedział z piórem w dłoni, usiłując odczytać dwudziestopięcioliterową wiadomość:

 

BHDRYD RHD YD RHD RONSJZKHRLX

 

Wreszcie, gdy na widowni już gasły światła, David znalazł rozwiązanie. Susan po prostu zastąpiła każdą literę tekstu jawnego poprzedzającą literą alfabetu, nie zwracając uwagi na litery akcentowane. Aby odczytać list, należało zastąpić każdą literę tekstu zaszyfrowanego następną literą alfabetu: A przechodzi w B, B w C i tak dalej. Szybko podstawił odpowiednie litery. Nigdy nie wyobrażał sobie, że pięć słów może mu sprawić taką radość:

 

CIESZE SIE ZE SIE SPOTKALISMY

 

Szybko napisał odpowiedź i podał kartką Susan.

 

IZ SDY

 

Uśmiechnęła się do niego.

 

Becker sam śmiał się z tego, co się z nim działo. Miał trzydzieści pięć lat, a na myśl o Susan natychmiast czuł przyśpieszone bicie serca, jakby był zakochanym nastolatkiem. Żadna inna kobieta nigdy nie pociągała go tak mocno jak ona. Jej delikatne, europejskie rysy twarzy i brązowe oczy przypominały reklamę kosmetyków Estée Lauder. Jeśli w młodości Susan była chuda i niezgrabna, to z pewnością bardzo się zmieniła. Teraz była zgrabna jak topola - smukła i wysoka, z pełnymi, jędrnymi piersiami i idealnie płaskim brzuchem. David często żartował, że nigdy przedtem nie słyszał o modelce mającej doktorat z matematyki stosowanej i teorii liczb. W miarę jak mijały kolejne miesiące, oboje zaczęli podejrzewać, że znaleźli coś, co może trwać przez całe życie.

Po dwóch latach od pierwszego spotkania David nieoczekiwanie oświadczył się jej. Pojechali na weekend w Smoky Mountains. Gdy leżeli na łóżku z baldachimem w Stone Manor, David poprosił ją o rękę. Nie miał pierścionka zaręczynowego - po prostu nagle przyszło mu to do głowy. To właśnie jej się w nim podobało - był taki spontaniczny. Pocałowała go długo i mocno. David wziął Susan w ramiona i zsunął z niej nocną koszulę.

- Uznaję, że to oznacza tak - powiedział. Przez całą noc kochali się przed kominkiem.

Od tego magicznego wieczoru minęło sześć miesięcy. Niedługo potem David niespodziewanie awansował na dziekana wydziału języków współczesnych. Od tej pory w ich związku coś zaczęło się psuć.

 

Rozdział 4

Drzwi Krypto otworzyły się na pełną szerokość. Pisk dzwonka przerwał Susan ponure rozmyślania. Miała pięć sekund na przejście, po czym drzwi znów się zamkną, wykonując pełny obrót. Zebrała myśli i przekroczyła próg. Komputer odnotował jej wejście.

Choć praktycznie niemalże mieszkała w Krypto od zakończenia budowy nowego oddziału trzy lata temu, gdy wchodziła do środka, wciąż rozglądała się ze zdumieniem. Główne pomieszczenie miało postać ogromnej okrągłej sali o wysokości pięciu pięter. Przezroczysta kopuła wznosiła się na wysokość czterdziestu metrów i była wzmocniona siecią z włókna węglowego, dzięki czemu mogła wytrzymać falę uderzeniową, wywołaną wybuchem bomby o mocy dwóch megaton. Promienie słońca, które przedostały się przez nią, tworzyły na ścianach delikatną siateczkę świetlnych plam. Widać było wirujące spiralnie drobne pyłki kurzu, uwięzione przez system dejonizacyjny.

Ściany sali, w górnej części mocno pochylone, na poziomie oczu były już niemal pionowe. Stopniowo stawały się coraz mniej przezroczyste, a przy połączeniu z podłogą były już zupełnie czarne. Błyszczący czarny pas lśnił dziwnym blaskiem, wywołując niepokojące wrażenie, że podłoga jest przezroczysta. Czarny lód.

W samym środku z posadzki wystawało coś, co wyglądało jak czubek gigantycznej torpedy. To była właśnie maszyna, dla której powstała kopuła. Smukły czarny korpus sięgał na wysokość ośmiu metrów. Obła i gładka maszyna wyglądała jak orka, która zamarzła nad pokrytym lodem morzem.

To właśnie był TRANSLATOR, najdroższy komputer świata. NSA uroczyście przysięgała, że żadna taka maszyna nie istnieje.

Podobnie jak w wypadku góry lodowej, dziewięćdziesiąt procent urządzenia ukryte było pod powierzchnią. Supertajny komputer był zamknięty w ceramicznym silosie, schodzącym w dół na głębokość ośmiu pięter. Wokół podobnego do rakiety korpusu wisiały liczne pomosty dla obsługi, ciągnęły się kable i słychać było świst gazu we freonowym układzie chłodzącym. Na samym dole znajdowały się generatory, których szum docierał do każdego zakątka Krypto.

 

TRANSLATOR, jak wszystkie wielkie osiągnięcia techniki, był dzieckiem konieczności. W latach osiemdziesiątych nastąpiła rewolucja w dziedzinie telekomunikacji, która całkowicie zmieniła świat wywiadu elektronicznego. Było nią oczywiście upowszechnienie dostępu do Internetu, a zwłaszcza poczty elektronicznej.

Przestępcy, terroryści i szpiedzy mieli już całkowicie dość telefonicznych podsłuchów, dlatego natychmiast zaczęli korzystać z nowego środka łączności. Wydawało się, że poczta elektroniczna jest równie bezpieczna jak konwencjonalna i równie szybka jak telefon. Wiadomości są przekazywane przez podziemne światłowody i nie rozchodzą się w postaci fal radiowych, które każdy może przechwycić. Początkowo wszyscy sądzili, że poczta elektroniczna gwarantuje bezpieczeństwo łączności.

W rzeczywistości eksperci techniczni z NSA nie mieli żadnych problemów z przechwytywaniem wiadomości rozchodzących się przez sieć Internetu. To była dla nich dziecinna igraszka. Wbrew przekonaniu wielu użytkowników Internet wcale nie powstał wraz z rozpowszechnieniem się komputerów osobistych. Już trzydzieści lat wcześniej Departament Obrony stworzył ogromną sieć komputerową, która miała zapewnić łączność w trakcie wojny atomowej. Ludzie z COMINT byli ekspertami od Internetu. Osoby prowadzące nielegalne interesy za pośrednictwem poczty elektronicznej szybko się przekonały, że ich tajemnice nie są zbyt dobrze strzeżone. FBI, DEA, IRS i inne agencje amerykańskie zajmujące się walką z przestępczością - korzystając z pomocy przebiegłych hakerów z NSA - odnotowały wyraźny wzrost liczby aresztowanych i skazanych przestępców.

Oczywiście, gdy użytkownicy komputerów z całego świata dowiedzieli się, że rząd amerykański przechwytuje listy elektroniczne, zaczęli głośno protestować. Nawet zwyczajni koledzy, korzystający z poczty elektronicznej wyłącznie do celów rekreacyjnych, byli zirytowani brakiem prywatności. Przedsiębiorczy programiści z całego świata zaczęli szukać możliwości zabezpieczenia poczty elektronicznej. W ten sposób doszło do wynalezienia systemu szyfrowania z kluczem publicznym.

Każdy użytkownik systemu ma dwa klucze, publiczny i prywatny. Pierwszy jest wszystkim znany, drugi stanowi jego tajemnicę. Gdy ktoś chce wysłać zaszyfrowany list do danej osoby, musi znaleźć jej klucz publiczny i za pomocą łatwego w użyciu programu komputerowego zaszyfrować wiadomość tak, żeby wyglądała jak bezładny ciąg znaków. Każdy, kto przechwyci taką wiadomość, zobaczy na ekranie nieczytelne śmieci.

Do odczytania zaszyfrowanej wiadomości nie wystarcza znajomość klucza publicznego - potrzebny jest klucz prywatny, zwany także kluczem deszyfrującym, znany tylko adresatowi. Klucze prywatne działają podobnie jak PIN-y w bankomatach, ale na ogół są długie i skomplikowane. W kluczu prywatnym zawarte są informacje potrzebne komputerowi do wykonania matematycznych operacji prowadzących do odczytania wiadomości.

Od tej pory użytkownicy poczty elektronicznej mogli czuć się bezpieczni. Nawet gdyby ktoś przechwycił zaszyfrowany list, bez klucza prywatnego nie mógłby go odczytać.

NSA natychmiast odczuła zmianę sytuacji. Teraz agencja nie miała już do czynienia z prostymi szyframi podstawieniowymi, które można złamać za pomocą ołówka i kartki. Nowe komputerowe funkcje mieszające lub haszujące, jak mówią specjaliści, wykorzystywały osiągnięcia teorii chaosu i dużą liczbę symbolicznych alfabetów, i w ten sposób przekształcały tekst jawny w pozornie zupełnie beznadziejną, losową sekwencję znaków.

Początkowo do szyfrowania listów elektronicznych używano stosunkowo krótkich kluczy, dzięki czemu komputery NSA mogły sobie z nimi poradzić. Jeśli klucz deszyfrujący składa się z dziesięciu cyfr, to wystarczy zaprogramować komputer tak, żeby sprawdził wszystkie możliwości od 0000000000 do 9999999999. Wcześniej lub później komputer musi znaleźć właściwy klucz. Taką metodę prób i błędów określa się jako “brutalny atak”. Brutalny atak wymaga czasu, ale daje gwarancję znalezienia klucza.

Gdy ludzie dowiedzieli się o skuteczności metody brutalnego ataku, zaczęli stosować coraz dłuższe klucze. Czas obliczeń, konieczny do “odgadnięcia” właściwego klucza, stale się wydłużał. Zamiast tygodnia pracy udany atak wymagał miesięcy, a później nawet lat.

W latach dziewięćdziesiątych używano już kluczy złożonych z ponad pięćdziesięciu znaków, wybieranych spośród dwustu pięćdziesięciu sześciu symboli ASCII, obejmujących litery, cyfry i imię znaki. Liczba możliwych kluczy wzrosła do mniej więcej 10120 - jeden i sto dwadzieścia zer. Odgadnięcie klucza w pierwszej próbie stało się równie prawdopodobne jak znalezienie jednego szczególnego ziarnka piasku na plaży o długości pięciu kilometrów. Z oszacowań wynikało, że w wypadku klucza mającego sześćdziesiąt cztery bity udany brutalny atak, z użyciem najszybszego komputera NSA - supertajnego Cray/Josephson II - trwałby jakieś dziewiętnaście lat. Nim komputer znalazłby klucz i odczytał wiadomość, z pewnością jej treść nie miałaby już żadnego znaczenia.

Wobec perspektywy rychłej utraty możliwości prowadzenia wywiadu elektronicznego NSA przygotowała ściśle tajną dyrektywę, którą zaakceptował prezydent. Agencja otrzymała niezbędne środki finansowe z budżetu federalnego i carte blanche - miała zrobić to, co konieczne, by rozwiązać problem. NSA postanowiła wówczas stworzyć coś, co wydawało się niemożliwe: zbudować pierwszy uniwersalny komputer do łamania szyfrów.

Mimo zastrzeżeń wielu inżynierów, którzy twierdzili, że skonstruowanie nowego komputera do kryptoanalizy jest niemożliwe, agencja postanowiła być wierna swej dewizie: Wszystko jest możliwe. Niemożliwe po prostu wymaga więcej czasu.

Pięć lat później, kosztem pół miliona godzin pracy i miliarda dziewięciuset milionów dolarów, NSA postawiła na swoim. Ostatni z trzech milionów procesorów wielkości znaczka pocztowego został przylutowany, zakończono programowanie i zamknięto ceramiczną osłonę. Narodził się TRANSLATOR.

Tajny schemat wewnętrzny TRANSLATORA był dziełem wielu umysłów i nikt w pełni nie rozumiał całego układu, ale podstawowa zasada jego działania była prosta: gdy wielu pracuje razem, każde zadanie staje się łatwe.

TRANSLATOR został wyposażony w trzy miliony procesorów działających równolegle - błyskawicznie wykonujących obliczenia i sprawdzających kolejno wszystkie możliwości. Konstruktorzy mieli nadzieję, że nawet szyfry wykorzystujące klucze o niewyobrażalnej długości nie sprostają brutalnej sile i wytrwałości TRANSLATORA. Arcydzieło techniki, zbudowane kosztem dwóch miliardów dolarów, miało wykorzystywać nie tylko metodę przetwarzania równoległego, ale również nowe, tajne metody oceny tekstu jawnego i najnowsze osiągnięcia w badaniach nad komputerami kwantowymi - maszynami, w których informacja jest przechowywana nie w postaci binarnej, lecz w formie stanów kwantowych.

Chwila prawdy nadeszła w czwartek rano w październiku. Pierwszy realistyczny test. Mimo różnych zastrzeżeń inżynierowie nie mieli wątpliwości co do jednego: jeśli wszystkie procesory będą działać równolegle, to TRANSLATOR osiągnie wielką moc obliczeniową. Trudniej było przewidzieć, jak wielką.

Odpowiedź otrzymano po dwunastu minutach. Nieliczni świadkowie stojący w sali głównej patrzyli, jak drukarka wypisuje tekst jawny. TRANSLATOR potrzebował zaledwie dziesięciu minut i paru sekund, by znaleźć klucz złożony z sześćdziesięciu czterech znaków. To niemal milion razy szybciej niż dwadzieścia lat, a tyle pracowałby nad tym zagadnieniem drugi pod względem prędkości komputer NSA.

To był triumf wydziału produkcji NSA, którym kierował zastępca dyrektora do spraw operacyjnych komandor Trevor J. Strathmore. TRANSLATOR spełnił oczekiwania. W celu utrzymania sukcesu w tajemnicy komandor Strathmore natychmiast zaaranżował przeciek, jakoby projekt zakończył się kompletną klapą. Wszystko, co od tej pory robili pracownicy Krypto, uchodziło za próby uratowania czegoś, na co wydano dwa miliardy dolarów, przed kompletnym fiaskiem. Tylko ścisła elita NSA znała prawdę: TRANSLATOR łamał setki szyfrów każdego dnia.

Gdy rozeszła się plotka, że nawet potężna NSA nie jest w stanie złamać szyfrów komputerowych, agencja poznawała różne sekrety metodą taśmową. Baronowie narkotykowi, terroryści, defraudanci - którzy mieli już dość wpadek z powodu przechwyconych rozmów przez telefon komórkowy - szybko przerzucili się na nowy środek globalnej łączności: szyfrowaną pocztę elektroniczną. Teraz już nie musieli się obawiać, że staną przed wielką ławą przysięgłych i wraz z sędziami będą słuchać dawno zapomnianej rozmowy telefonicznej, którą zarejestrował satelita NSA.

Wywiad elektroniczny nigdy nie był łatwiejszy. Wiadomości przechwycone przez COMINT w postaci całkowicie niezrozumiałych szyfrów były wczytywane do TRANSLATORA i po kilku minutach komputer wypluwał odczytany tekst jawny. Koniec z sekretami.

NSA nie zaniedbywała starań o to, by wykazać się niekompetencją. W tym celu zaciekle domagała się ustawowego zakazu produkcji i sprzedaży programów do szyfrowania. Przedstawiciele NSA twierdzili, że takie programy uniemożliwiają im wykonanie statutowych zadań, a tym samym utrudniają policji walkę z przestępcami. Obrońcy praw obywatelskich tylko się uradowali, ponieważ ich zdaniem NSA w ogóle nie powinna czytać poczty elektronicznej. Firmy komputerowe dalej sprzedawały programy szyfrujące. NSA przegrała bitwę, dokładnie tak jak planowała. Cały świat komputerowy i elektroniczny został oszukany... tak się przynajmniej wydawało.

 

Rozdział 5

- Gdzie się wszyscy podziali? - zastanawiała się Susan, przechodząc przez pustą salę Krypto. Też mi sytuacja alarmowa.

Większość wydziałów NSA pracuje przez siedem dni w tygodniu, natomiast w Krypto w soboty na ogół panował spokój. Matematycy zajmujący się kryptologią i tak byli z natury spiętymi wewnętrznie pracoholikami, dlatego zgodnie z niepisaną regułą soboty były wolne, z wyjątkiem nagłych sytuacji. Kryptoanalitycy byli tak cennym towarem, że NSA nie chciała ryzykować strat wskutek ich przepracowania się i wypalenia.

Susan przeszła z lewej strony TRANSLATORA. Szum generatorów osiem pięter niżej dziś wydał jej się dziwnie złowieszczy. Nigdy nie lubiła być sama w Krypto. Czuła się tak, jakby znalazła się w klatce z jakąś wielką futurystyczną bestią. Szybkim krokiem skierowała się do biura komandora.

Gabinet Strathmore’a, ze ścianami ze szkła, nazywany “akwarium” z uwagi na wygląd po odsunięciu zasłon, znajdował się wysoko na tylnej ścianie Krypto. Susan wspinała się po metalowych pomostach, jednocześnie wpatrując się w grube dębowe drzwi biura, ozdobione godłem NSA: amerykańskim orłem ze staroświeckim kluczem w szponach. Za tymi drzwiami siedział jeden z najpotężniejszych ludzi, jakich kiedykolwiek spotkała.

Komandor Strathmore miał pięćdziesiąt sześć lat, był zastępcą dyrektora do spraw operacyjnych. Susan traktował niemal jak córkę. To on ją zatrudnił i postarał się, by w NSA czuła się jak w domu. Kiedy dziesięć lat wcześniej Susan zaczęła pracować w agencji, Strathmore był szefem działu rozwoju, zajmującego się szkoleniem nowych kryptologów - dotychczas zawsze byli to mężczyźni. Strathmore nigdy nie tolerował fali, ale szczególnie bacznie opiekował się swoją jedyną pracownicą. Gdy ktoś zarzucił mu, że ją faworyzuje, Strathmore miał prostą i oczywistą odpowiedź: Susan Fletcher była jednym z najbardziej obiecujących nowych pracowników i należało dopilnować, by nie zrezygnowała z pracy z powodu molestowania seksualnego. Mimo to pewien starszy kryptolog postanowił przetestować jego zdecydowanie.

Któregoś ranka podczas pierwszego roku w NSA Susan weszła do pokoju nowych kryptologów, by odwalić jakąś papierkową robotę. Gdy wychodziła, zauważyła swoje zdjęcie na tablicy ogłoszeń. Niemal zemdlała z zakłopotania. Na zdjęciu leżała na łóżku w samych majtkach.

Jak się okazało, jeden z kryptologów zeskanował zdjęcie z pisma pornograficznego i dołączył głowę Susan. Fotomontaż był całkiem przekonujący.

Na nieszczęście dla autora fotomontażu komandor Strathmore nie był tym rozbawiony w najmniejszym stopniu. Dwie godziny później ukazał się pamiętny komunikat:

 

STARSZY KRYPTOLOG CARL AUSTIN ZOSTAŁ

ZWOLNIONY Z POWODU NIEWŁAŚCIWEGO ZACHOWANIA

 

Od tej pory nikt już jej nie dokuczał. Susan Fletcher została pupilką komandora.

Strathmore cieszył się wielkim szacunkiem nie tylko wśród młodych kryptologów. Już w pierwszych latach swej kariery zdobył uznanie przełożonych, przeprowadzając szereg nieortodoksyjnych i bardzo udanych operacji wywiadowczych. Szybko awansował i był znany ze zdolności do zimnej i precyzyjnej analizy skomplikowanych sytuacji. Trevor Strathmore potrafił chłodno ocenić wszystkie moralne aspekty trudnych decyzji, jakie często należało podejmować w NSA, a następnie bez skrupułów działał w imię interesu narodowego.

Nikt nie miał wątpliwości, że Strathmore jest gorącym patriotą. Był znany również jako wizjoner... oraz przyzwoity człowiek w świecie kłamstw.

Strathmore błyskawicznie awansował z szefa działu rozwoju na zastępcę dyrektora agencji. Teraz tylko jeden człowiek w NSA stał wyżej od niego - dyrektor Leland Fontaine, mityczny władca Pałacu Zagadek, nigdy niewidziany, niekiedy słyszany, zawsze wzbudzający lęk. Fontaine i Strathmore rzadko się widywali, a ich spotkania przypominały starcia tytanów. Fontaine był olbrzymem wśród olbrzymów, ale Strathmore’a niewiele to obchodziło. W rozmowach z dyrektorem bronił swoich poglądów z rezerwą rozwścieczonego boksera. Nawet prezydent nie ośmielał się atakować Fontaine’a w taki sposób jak on. To wymagało albo politycznego immunitetu, albo - jak w wypadku Strathmore’a - całkowitej obojętności na względy polityczne.

 

Susan dotarła na górny podest schodów, ale nim zdążyła zapukać, rozległ się szmer elektronicznego zamka. Drzwi same się otworzyły i komandor zaprosił ją gestem do środka.

- Dzięki za przyjście, Susan. Jestem ci bardzo wdzięczny.

- Nic takiego, proszę pana - uśmiechnęła się i usiadła naprzeciw jego biurka.

Strathmore był kościstym, mocno zbudowanym mężczyzną. Miał łagodne rysy twarzy, skrywające twardość i perfekcjonizm. Z szarych oczu zwykle promieniowała pewność siebie, oparta na doświadczeniu, ale tego dnia wydawał się zdenerwowany i wytrącony z równowagi.

- Kiepsko pan wygląda - zauważyła Susan.

- Bywałem w lepszej formie - westchnął Strathmore.

Też tak sądzę, pomyślała.

Susan jeszcze nigdy nie widziała komandora w tak złym stanie. Jego rzedniejące szare włosy były potargane, a mimo klimatyzacji z czoła spływały krople potu. Wyglądał tak, jakby spał w ubraniu. Siedział przy nowoczesnym biurku ze schowaną klawiaturą komputera i umieszczoną w zagłębieniu konsolą. Z boku stał monitor, a blat był zasypany komputerowymi wydrukami. Biurko wyglądało jak kokpit ze statku kosmitów, Przeniesiony do jego gabinetu.

- Ciężki tydzień? - zapytała.

- Jak zwykle - wzruszył ramionami Strathmore. - EFF znowu się mnie czepia z powodu prawa do prywatności.

Susan zachichotała. EFF, czyli Electronic Frontier Foundation, była światową koalicją użytkowników komputerów, zajmującą się ochroną praw obywatelskich, obroną wolności słowa w sieci komputerowej oraz uświadamianiem innym niebezpieczeństw związanych z życiem w elektronicznym świecie. EFF prowadziła stałą kampanię przeciw, jak twierdziła, “orwellowskim możliwościom podsłuchiwania obywateli przez agencje rządowe”, a zwłaszcza przez NSA. EFF była dla Strathmore’a permanentnym źródłem kłopotów.

- To chyba nie jest żadna rewelacja - odpowiedziała Susan. - Co się takiego stało, że wyciągnął mnie pan z wanny?

Strathmore przez chwilę milczał, z roztargnieniem bawiąc się kulką do manipulowania kursorem, wmontowaną w blat biurka. Wreszcie spojrzał Susan prosto w oczy.

- Jaki był maksymalny czas... potrzebny TRANSLATOROWI na złamanie szyfru?

To pytanie zaskoczyło Susan. Wydawało się zupełnie nieistotne. Czy wzywał mnie po to, by się tego dowiedzieć?

- Hmm... - zawahała się. - Kilka miesięcy temu mieliśmy wiadomość przechwyconą przez COMINT. Jej odczytanie zajęło godzinę, ale miała absurdalnie długi klucz, jakieś dziesięć tysięcy znaków.

- Godzinę, tak? - mruknął Strathmore. - A jak było w wypadku testów?

- Cóż, jeśli bierze pan pod uwagę diagnostykę, to oczywiście czas jest dłuższy - wzruszyła ramionami.

- O ile dłuższy?

Nie domyśliła się, o co mu chodzi.

- W marcu wypróbowałam algorytm z kluczem liczącym milion bitów. Zakazane pętle, automaty komórkowe, wszystko. TRANSLATOR poradził sobie z tym problemem.

- Ile czasu pracował?

- Trzy godziny.

- Trzy godziny?! Tak długo? - Strathmore uniósł brwi. Susan poczuła się nieco urażona. Od trzech lat jej praca polegała na ulepszaniu programu najbardziej tajnego komputera świata. To ona była autorką większości programów wykorzystywanych przez TRANSLATOR. Trudno sobie wyobrazić, by w realistycznej sytuacji ktoś posłużył się kluczem o długości miliona bitów.

- No dobra - powiedział Strathmore. - Czyli nawet w ekstremalnej sytuacji złamanie każdego kodu nie wymagało więcej niż trzy godziny obliczeń?

- Tak. Mniej więcej.

Strathmore przez chwilę milczał, jakby obawiał się, że powie za wiele i będzie żałował. Wreszcie uniósł głowę.

- TRANSLATOR trafił na coś... - urwał.

- Pracuje nad czymś dłużej niż trzy godziny? - spytała Susan.

Strathmore pokiwał głową.

- Jakiś nowy test diagnostyczny? - Susan nie wydawała się przejęta. - Coś z Działu Bezpieczeństwa Systemu?

- Nie, to plik zewnętrzny - odrzekł Strathmore, kręcąc głową.

Susan nadaremnie czekała na puentę.

- Przechwycony plik? Pan chyba żartuje?

- Chciałbym, żeby tak było. Wczytałem plik wczoraj wieczorem, o jedenastej trzydzieści. TRANSLATOR do tej pory nie złamał szyfru.

Susan opadła szczęka. Spojrzała na zegarek, a potem na komandora.

- Jeszcze nie skończył? Po piętnastu godzinach?!

Strathmore pochylił się do przodu i odwrócił monitor w stronę Susan. Na czarnym ekranie widać było tylko niewielkie żółte okienko:

 

CZAS PRACY: 15.09.33

OCZEKIWANY KLUCZ:__________

 

Susan wpatrywała się w ekran. Była zdumiona. Rzeczywiście wyglądało na to, że TRANSLATOR pracował nad złamaniem szyfru już ponad piętnaście godzin. Wiedziała, że dzięki równoległemu działaniu procesorów komputer sprawdza trzydzieści milionów kluczy na sekundę, czyli sto miliardów na godzinę. Skoro jeszcze nie skończył, to klucz musiał być ogromny - ponad dziesięć miliardów bitów. To było całkowite szaleństwo.

- To niemożliwe! - oświadczyła stanowczo. - Czy sprawdził pan flagi błędów? Może TRANSLATOR się zawiesił...

- Komputer pracuje normalnie.

- Wobec tego klucz musi być ogromny!

- To standardowy, komercjalny algorytm - pokręcił głową Strathmore. - Przypuszczam, że klucz liczy sześćdziesiąt cztery bity.

Susan nie mogła tego zrozumieć. Spojrzała przez szybę na komputer. Wiedziała z doświadczenia, że TRANSLATOR potrzebuje do odgadnięcia klucza o długości sześćdziesięciu czterech bitów mniej niż dziesięć minut.

- Musi być jakieś wyjaśnienie.

- Na pewno - pokiwał głową komandor. - Nie przypadnie ci do gustu.

- Czy TRANSLATOR ma awarię? - Susan wydawała się zakłopotana.

- TRANSLATOR jest w porządku.

- Złapaliśmy wirusa?

- To nie jest żaden wirus - zaprzeczył Strathmore. - Posłuchaj, zaraz ci wyjaśnię.

Susan była oszołomiona i wzburzona. TRANSLATOR nigdy jeszcze nie spotkał się szyfrem, którego nie potrafiłby złamać w ciągu godziny. Zazwyczaj już po kilku minutach drukarka w gabinecie Strathmore’a wyrzucała tekst jawny. Spojrzała na drukarkę. Taca była pusta.

- Susan - powiedział spokojnie Strathmore. - Początkowo trudno ci będzie przyjąć to do wiadomości, ale posłuchaj. - Przerwał i przygryzł dolną wargę. - Szyfr, nad którym pracuje teraz TRANSLATOR, jest wyjątkowy. Nigdy nie mieliśmy z czymś takim do czynienia. - Znowu przerwał, tak jakby nie mógł się zdobyć na wymówienie tych słów. - Tego szyfru nie można złamać.

Niewiele brakowało, a Susan parsknęłaby śmiechem. Szyfr, którego nie można złamać? A co TO ma znaczyć? Nie ma czegoś takiego jak szyfr, którego nie da się złamać. Złamanie niektórych szyfrów wymaga więcej czasu niż złamanie innych, ale zawsze jest to możliwe. Matematyka gwarantuje, że wcześniej lub później TRANSLATOR znajdzie klucz.

- Przepraszam, co pan powiedział?

- Tego szyfru nie można złamać - powtórzył Strathmore.

Nie można złamać? Susan nie mogła uwierzyć, że słowa te wyszły z ust człowieka, który od dwudziestu siedmiu lat zajmował się łamaniem szyfrów.

- Nie można złamać, proszę pana? - wykrztusiła. - A co z zasadą Bergofsky’ego?

Susan poznała zasadę Bergofsky’ego już w początkowym okresie swej kryptologicznej kariery. Zasada ta była kamieniem węgielnym metody brutalnego ataku. Właśnie z powodu tej zasady Strathmore postanowił zbudować TRANSLATOR. Głosi ona, że jeśli komputer sprawdzi dostateczną liczbę kluczy, to z całą pewnością znajdzie właściwy. System łączności jest bezpieczny nie dlatego, że znalezienie klucza deszyfrującego jest niemożliwe, a po prostu dlatego, że większość ludzi nie ma czasu i sprzętu potrzebnego do tego celu.

- Ten szyfr jest inny - potrząsnął głową Strathmore.

- Inny? - Susan spojrzała na niego z ukosa. Z matematyki wynika, że nie istnieje szyfr gwarantujący stuprocentowe bezpieczeństwo. Przecież on to wie!

Strathmore przeciągnął dłonią po spoconej łysinie.

- Ten szyfr wykorzystuje zupełnie nowy algorytm, z którym jeszcze nigdy się nie spotkaliśmy.

To tylko wzmogło sceptycyzm Susan. Algorytmy szyfrujące to po prostu matematyczne wzory, które służą do przekształcenia tekstu jawnego w tekst zaszyfrowany. Matematycy i programiści nieustannie tworzą nowe algorytmy szyfrujące. Na rynku było ich mnóstwo - PGP, Diffie-Hellman, ZIP, IDEA, El Gamal. Dotychczas TRANSLATOR bez najmniejszego kłopotu łamał setki takich szyfrów dziennie. Z punktu widzenia TRANSLATORA wszystkie algorytmy szyfrujące były równoważne.

- Nie rozumiem - odrzekła. - Nie mówimy tu o zrekonstruowaniu jakiejś złożonej funkcji, lecz brutalnym ataku. PGP, Lucifer, DES... to nie ma znaczenia. Algorytm wymaga bezpiecznego klucza. TRANSLATOR zgaduje tak długo, aż wreszcie znajdzie klucz.

- Tak, Susan - odpowiedział Strathmore z cierpliwością dobrego nauczyciela. - Tak, TRANSLATOR zawsze znajdzie klucz, jeśli nawet jest bardzo długi. - Komandor na chwilę przerwał. - Chyba że...

Susan chciała coś wtrącić, ale się powstrzymała. Najwyraźniej Strathmore miał w końcu ujawnić swoją bombę. Chyba że co?

- Chyba że komputer nie rozpozna, iż złamał szyfr.

- Co takiego?! - Niewiele brakowało, a Susan spadłaby z krzesła.

- Chyba że komputer znajdzie właściwy klucz, ale będzie zgadywał dalej, bo nie zorientuje się, że klucz jest poprawny. - Strathmore wyglądał bardzo ponuro. - Moim zdaniem to algorytm ze zmiennym tekstem jawnym.

Susan gapiła się na niego bez słowa.

Koncepcję zmiennego tekstu jawnego opisał w 1987 roku węgierski matematyk Josef Harne w mało znanym piśmie komputerowym. Podczas brutalnego ataku komputer analizuje uzyskany tekst jawny i szuka pewnych regularnych układów słów. Harne zaproponował, by stworzyć algorytm szyfrujący, który powodowałby, że odczytany tekst jawny zmieniałby się w czasie. Teoretycznie stałe mutacje tekstu uniemożliwiłyby komputerowi zidentyfikowanie regularnych układów słów, a zatem komputer nie potrafiłby rozpoznać, że odgadł właściwy klucz. Ta idea przypominała trochę pomysł podboju Marsa - łatwo pojąć, o co chodzi, ale realizacja wykracza poza obecne możliwości techniczne ludzkości.

- Skąd pochodzi ten plik? - spytała.

- Napisał go programista z domeny publicznej - odpowiedział komandor.

- Co takiego? - Susan opadła na krzesło. - Mamy tu najlepszych programistów świata! Nikomu z nas nie udało się jeszcze napisać programu, który choćby w przybliżeniu można było uznać za algorytm ze zmiennym tekstem jawnym. Chce mi pan powiedzieć, że jakiś punk z pecetem wymyślił, jak to zrobić?

- Nie nazwałbym go punkiem.

Strathmore ściszył głos. Najwyraźniej chciał ją uspokoić, ale Susan nie słuchała. Była przekonana, że musi być jakieś inne wyjaśnienie. Awaria. Wirus. Wszystko było bardziej prawdopodobne niż szyfr, którego nie można złamać.

- Ten algorytm napisał jeden z najlepszych kryptografów w całej historii - powiedział Strathmore i zmierzył ją surowym spojrzeniem.

To jeszcze bardziej wzmogło jej krytyczne nastawienie. Najlepsi kryptografowie pracowali w jej wydziale i z pewnością wiedziałaby, gdyby któryś wymyślił taki algorytm.

- Kto? - spytała.

- Jestem pewny, że sama zgadniesz - odrzekł Strathmore. - On niezbyt lubi NSA.

- No, to rzeczywiście bardzo ogranicza zbiór kandydatów! - sarkastycznie prychnęła Susan.

- Brał udział w projektowaniu TRANSLATORA. Złamał reguły. Niewiele brakowało, a spowodowałby kryzys. Kazałem go deportować.

Susan patrzyła na niego przez chwilę, po czym wyraźnie zbladła.

- Och Boże...

- Już od roku przechwalał się, że pracuje nad algorytmem odpornym na brutalny atak - dodał Strathmore.

- Ależ... - wyjąkała Susan. - Sądziłam, że blefuje. Naprawdę to zrobił?

- Tak. Wymyślił algorytm szyfrujący, którego nie można złamać.

Susan milczała dłuższą chwilę.

- To oznacza...

- Tak. - Strathmore spojrzał jej prosto w oczy. - Tak. Ensei Tankado właśnie odesłał TRANSLATOR do muzeum.

 

Rozdział 6

Wprawdzie w czasie drugiej wojny światowej Ensei Tankado nie było jeszcze na świecie, ale dokładnie przestudiował jej historię, a zwłaszcza kulminacyjne zdarzenie: wybuch bomby atomowej, który zabił sto tysięcy jego rodaków.

Hirosima, 8.15 rano, 6 sierpnia 1945 roku - podły akt zniszczenia. Bezsensowna demonstracja potęgi, przeprowadzona przez państwo, które i tak wygrało już wojnę. Tankado pogodził się z tym wszystkim, ale nie mógł zaakceptować faktu, że z powodu bomby nigdy nie poznał swojej matki. Matka zmarła w czasie porodu wskutek komplikacji wywołanych napromieniowaniem wiele lat wcześniej.

W 1945 roku, na długo nim urodził się Ensei, jego matka, podobnie jak wiele jej przyjaciółek, pojechała do Hirosimy, by pracować jako ochotniczka w szpitalu dla poparzonych. To właśnie tam stała się jedną zhibakusha - ludzi napromieniowanych. Dziewiętnaście lat później, gdy leżała w sali porodowej, wiedziała, że umrze na skutek wewnętrznego krwotoku. Nie zdawała sobie natomiast sprawy, że śmierć oszczędzi jej jeszcze jednego horroru - urodziła dziecko niepełnosprawne.

Ojciec Ensei nigdy nawet nie zobaczył swojego syna. Rozstrojony śmiercią żony i zawstydzony pojawieniem się niepełnosprawnego dziecka, które - jak powiedziały mu pielęgniarki - zapewne nie doczeka rana, znikł ze szpitala i nigdy nie wrócił. Ensei Tankado trafił do rodziny zastępczej.

Co noc chłopiec przyglądał się swoim wykręconym palcom zaciśniętym na lalce daruma i przysięgał, że się zemści - zemści się na kraju, który odebrał mu matkę i spowodował, że ojciec się go wstydził. Ensei nie wiedział, że już wkrótce o jego życiu zdecyduje przeznaczenie.

Gdy miał dwanaście lat, do przybranych rodziców zadzwonił przedstawiciel firmy komputerowej z Tokio, by zapytać, czy ich kalekie dziecko może wziąć udział w teście nowej klawiatury przeznaczonej dla dzieci upośledzonych. Rodzice się zgodzili.

Ensei Tankado nigdy wcześniej nie widział komputera, ale wydawało się, że instynktownie wie, jak się nim posługiwać. Komputer otworzył przed nim nowe światy, których wcześniej nawet sobie nie wyobrażał. Wkrótce żył tylko komputerami. Parę lat później prowadził już kursy komputerowe, zarabiał, aż wreszcie zdobył stypendium na Uniwersytecie Doshisha. Szybko stał się znany w Tokio jako fugusha kisai - kaleki geniusz.

Tankado w końcu przeczytał o Pearl Harbor i japońskich zbrodniach wojennych. Stopniowo przestał nienawidzić Ameryki. Stał się pobożnym buddystą i zapomniał o dziecinnych przysięgach zemsty; uznał, że wybaczenie jest jedyną drogą do wewnętrznej wolności.

Gdy Ensei Tankado miał dwadzieścia lat, był już w środowisku programistów postacią kultową. IBM zaproponował mu posadę w Teksasie. Skorzystał z okazji. Trzy lata później zerwał z IBM, przeprowadził się do Nowego Jorku i żył z pisania programów. Wykorzystał falę zainteresowania szyfrowaniem z kluczem publicznym. Tworzył algorytmy, pisał programy i świetnie zarabiał.

Jak wielu najlepszych autorów algorytmów szyfrujących, Tankado otrzymał zaproszenie do NSA. Oczywiście dostrzegł ironię losu - miał teraz okazję pracować w najtajniejszej agencji rządowej kraju, którego kiedyś tak nienawidził. Zgodził się pojechać na rozmowę. Jeśli miał jakieś wątpliwości, zapomniał o nich po dyskusji z komandorem Strathmore’em. Rozmawiali szczerze o przeszłości Tankada, jego potencjalnie wrogich uczuciach do Stanów Zjednoczonych, planach na przyszłość. Tankado musiał się poddać testowi poligraficznemu i zaliczył trwające pięć tygodni badania psychologiczne. Wiara w Buddę sprawiła, że naprawdę wyzbył się nienawiści. Cztery miesiące później Ensei Tankado został pracownikiem działu kryptografii Narodowej Agencji Bezpieczeństwa.

Tankado pobierał wysoką pensję, ale mimo to jeździł do pracy starym motorowerem i na lunch jadał przyniesione z domu kanapki, zamiast chodzić z kolegami do stołówki, gdzie można było zjeść coś naprawdę dobrego. Wolał siedzieć samotnie przy swoim biurku. Kryptografowie go podziwiali. Był bardziej błyskotliwy i twórczy niż wszyscy, z którymi zetknęli się do tej pory. Poza tym był uprzejmy, spokojny i kryształowo uczciwy. Zasady etyczne miały dla niego podstawowe znaczenie. Właśnie dlatego zwolnienie go z pracy w NSA i deportacja były dla wszystkich tak wielkim szokiem.

 

Tankado, podobnie jak inni pracownicy Krypto, którzy brali udział w projektowaniu TRANSLATORA, został poinformowany, że jeśli projekt zakończy się sukcesem, to komputer będzie używany do deszyfrowania poczty elektronicznej tylko wtedy, gdy zaaprobuje to Departament Sprawiedliwości. Wykorzystywanie TRANSLATORA przez NSA miało być kontrolowane tak jak działalność FBI: agenci nie mogą zakładać podsłuchu bez zgody sędziego federalnego. Zgodnie z założeniami TRANSLATOR miał być wyposażony w program uniemożliwiający deszyfrowanie bez podania hasła przechowywanego w Departamencie Sprawiedliwości i Rezerwie Federalnej. To miało zapobiec swobodnemu przeglądaniu poczty praworządnych obywateli z całego świata.

Gdy jednak przyszła pora na zainstalowanie tego programu, pracowników Krypto poinformowano o zmianie planów. Działania antyterrorystyczne NSA często wymagały pośpiechu, dlatego o wykorzystaniu TRANSLATORA do deszyfrowania listów miało decydować wyłącznie kierownictwo agencji.

Ensei Tankado był oburzony. NSA będzie mogła czytać pocztę dowolnej osoby, i to w taki sposób, że ani nadawca, ani adresat nie będą w stanie się zorientować. To tak, jakby wszystkie telefony na świecie były na podsłuchu. Strathmore próbował go przekonać, że TRANSLATOR będzie służył do walki z przestępcami, ale Tankado uparcie twierdził, że taki tryb pracy znaczy poważne pogwałcenie praw obywatelskich. Złożył rezygnację z zajmowanego stanowiska i już kilka godzin później złamał reguły tajności NSA, usiłując nawiązać kontakt z Electronic Frontier Foundation. Tankado mógł spowodować światowy kryzys, ujawniając, że zdradziecki rząd Stanów Zjednoczonych może przechwytywać tajemnice wszystkich użytkowników komputerów z całego świata. NSA nie miała wyboru, musiała go powstrzymać.

Wiadomość o aresztowaniu i deportowaniu Ensei Tankada rozeszła się przez Internet, czemu towarzyszyła kampania oszczerstw. Wbrew woli Strathmore’a specjaliści ochrony z NSA, którzy lękali się, że Tankado ujawni tajemnicę istnienia TRANSLATORA, postanowili go zawczasu zdyskredytować. Odpowiednio puszczone plotki sprawiły, że Tankado znalazł się w izolacji - unikali go wszyscy koledzy. Nikt nie chciał wierzyć kalece oskarżonemu o szpiegostwo, zwłaszcza gdy rozpowszechniał absurdalne twierdzenia, jakoby Stany Zjednoczone zbudowały komputer zdolny do złamania dowolnego szyfru.

Najdziwniejsze było to, że Tankado zachował całkowity spokój, tak jakby doskonale rozumiał, że to tylko część gry wywiadów. Nie zdradzał gniewu, lecz zdecydowanie. Gdy agenci ochrony wyprowadzali go z NSA, Tankado po raz ostatni rozmawiał ze Strathmore’em.

- Wszyscy mamy prawo do swoich sekretów - powiedział z mrożącym krew w żyłach spokojem. - Postaram się, żeby każdy mógł skorzystać z tego prawa.

 

Rozdział 7

Ensei Tankado stworzył szyfr, którego nie można złamać! - myślała w kółko Susan. Ta wiadomość z trudem docierała do jej świadomości.

- Cyfrowa Twierdza - powiedział Strathmore. - Tak nazwał swój program. To doskonała broń w walce z wywiadem. Jeśli ten program trafi na rynek, każdy uczeń dysponujący modemem będzie mógł wysyłać zaszyfrowane wiadomości, których nie będziemy w stanie odczytać. To będzie koniec elektronicznego wywiadu.

Susan nie myślała jeszcze o politycznych konsekwencjach powstania Cyfrowej Twierdzy. Wciąż usiłowała zrozumieć, jak to możliwe, że Tankado stworzył taki program. Przez całe dotychczasowe dorosłe życie łamała szyfry i zdecydowanie odrzucała możliwość skonstruowania szyfru niedającego się złamać. Każdy szyfr można złamać - to wynika z zasady Bergofsky’ego. Czuła się jak ateista, któremu objawił się Bóg.

- Jeśli ten kod zostanie rozpowszechniony - szepnęła - będzie to koniec kryptoanalizy.

- To najmniejszy z naszych problemów - odrzekł Strathmore.

- Czy nie możemy mu zapłacić, żeby siedział cicho? Wiem, że nas nienawidzi, ale czy nie możemy mu zaproponować kilku milionów dolarów? Przekonać go do nie rozpowszechniania tego programu?

- Kilka milionów dolarów? - zaśmiał się Strathmore. - Czy ty nie rozumiesz, ile jest wart taki program? Każdy rząd zapłaci mu tyle, ile tylko zechce. A może mamy powiedzieć prezydentowi, że potrafimy przechwycić dowolną wiadomość, ale nie jesteśmy w stanie jej odczytać? Tu nie chodzi tylko o NSA, lecz o wszystkie agencje wywiadu. NSA wspiera działalność wszystkich... FBI, CIA, DEA. Teraz będą działać na oślep. Kartele narkotykowe będą spokojnie przemycały narkotyki, międzynarodowe korporacje będą robiły transfery pieniędzy, nie zostawiając żadnych papierowych śladów, gwiżdżąc sobie na urząd podatkowy, a terroryści będą spiskować w całkowitej tajemnicy. Powstanie jeden wielki chaos.

- EFF się ucieszy - powiedziała Susan. Była blada.

- EFF nie ma pojęcia, co tutaj naprawdę robimy - prychnął z obrzydzeniem Strathmore. - Gdyby ci ludzie wiedzieli, ile ataków terrorystycznych udało się powstrzymać wyłącznie dzięki temu, że potrafimy łamać szyfry, to zaśpiewaliby inaczej.

Susan myślała podobnie, ale również zdawała sobie sprawę, jak wygląda rzeczywistość. EFF nie mogła się dowiedzieć, jak ważny jest TRANSLATOR. Superkomputer NSA pozwolił zapobiec kilkunastu atakom terrorystycznym, lecz jego istnienie stanowiło ścisłą tajemnicę, której nie można było zdradzić z bardzo prostego powodu: rząd nie mógł ryzykować masowej histerii, spowodowanej ujawnieniem prawdy. Nikt nie był w stanie przewidzieć reakcji społeczeństwa na wiadomość, że w ciągu ostatniego roku dwóm grupom fundamentalistów niemal udało się przeprowadzić zamachy atomowe na terenie Stanów Zjednoczonych.

Bomby atomowe nie były wcale jedynym zagrożeniem. Zaledwie miesiąc wcześniej TRANSLATOR udaremnił jeden z najbardziej pomysłowych ataków terrorystycznych, jakie kiedykolwiek wykryła NSA. Pewna antyrządowa organizacja wymyśliła plan operacji, którą określała kryptonimem “Las Sherwood”. Celem ataku była nowojorska giełda, chodziło zaś o “redystrybucję bogactw”. W ciągu sześciu dni członkom grupy udało się rozmieścić w budynkach wokół giełdy dwadzieścia siedem wybuchowych generatorów pola magnetycznego. Takie generatory wytwarzają potężny impuls. Jednoczesna detonacja wszystkich starannie rozmieszczonych generatorów spowodowałaby powstanie tak silnego pola magnetycznego, że zostałyby zatarte wszystkie informacje na nośnikach magnetycznych w budynku giełdy - na twardych dyskach, w pamięci ROM, na taśmach, nawet na dyskietkach. Wszelkie zapisy, co do kogo należy, zostałyby nieodwracalnie zniszczone.

Jednoczesna detonacja wszystkich generatorów wymagała dokładnej synchronizacji, dlatego terroryści połączyli je za pośrednictwem Internetu. W ciągu trwającego dwa dni odliczania wewnętrzne zegary generatorów wymieniały zaszyfrowane dane dotyczące synchronizacji. NSA przechwyciła pakiety z danymi, ale początkowo analitycy uznali, że to jakieś śmieci. Dopiero gdy TRANSLATOR złamał szyfr, specjaliści zorientowali się, z czym mają do czynienia. Generatory udało się odnaleźć i usunąć na trzy godziny przed zaplanowanym wybuchem.

Susan dobrze wiedziała, że bez TRANSLATORA agencja byłaby bezradna w walce z wyrafinowanym terroryzmem elektronicznym. Spojrzała na monitor. Wciąż wskazywał tylko czas pracy. Ponad piętnaście godzin. Gdyby nawet w tym momencie komputer złamał szyfr Ensei Tankada, NSA byłaby skończona. Krypto byłoby w stanie łamać mniej niż dwa szyfry dziennie. A przecież przy obecnym tempie stu pięćdziesięciu szyfrów na dobę wydział nie nadążał z pracą i coraz więcej plików czekało na odczytanie.

 

- Tankado zadzwonił do mnie miesiąc temu - odezwał się Strathmore, przerywając jej rozmyślania.

- Tankado zadzwonił do pana? - zdziwiła się Susan.

Pokiwał głową.

- Chciał mnie ostrzec.

- Ostrzec pana? Przecież on pana nienawidzi.

- Chciał mi powiedzieć, że kończy pracę nad algorytmem, który generuje całkowicie bezpieczny szyfr. Nie uwierzyłem mu.

- Ale dlaczego panu o tym powiedział? - spytała Susan. - Czy chciał, żeby pan kupił algorytm?

- Nie. To był szantaż.

- Oczywiście. - Susan zaczęła wszystko rozumieć. - Chciał, by pan oczyścił jego imię.

- Nie - zmarszczył brwi Strathmore. - Tankado chciał TRANSLATOR.

- TRANSLATOR?

- Tak. Zażądał, bym ujawnił całemu światu, że mamy taki komputer. Powiedział, że jeśli oświadczymy publicznie, iż jesteśmy w stanie odczytywać pocztę elektroniczną, to on zniszczy Cyfrową Twierdzę. - Susan nie wydała się przekonana. - Wszystko jedno, teraz jest już za późno - wzruszył ramionami Strathmore. - Tankado umieścił darmową kopię Cyfrowej Twierdzy na swojej stronie internetowej. Każdy, kto tylko zechce, będzie ją mógł mieć w swoim komputerze.

- Co takiego?! - Susan znowu przybladła.

- To tylko chwyt reklamowy. Nie ma się czym martwić. Kopia programu jest zaszyfrowana. Każdy może ją wprowadzić, ale nikt nie zdoła jej otworzyć. To naprawdę pomysłowa sztuczka. Kod źródłowy Cyfrowej Twierdzy został zaszyfrowany.

- Jasne! - Susan była zdumiona. - Każdy może mieć swoją kopię, ale nikt nie jest w stanie jej otworzyć.

- Właśnie. Tankado macha ludziom przed nosem marchewką.

- Czy zbadał pan algorytm?

- Nie. - Komandor był zdziwiony jej pytaniem. - Przecież powiedziałem ci, że jest zaszyfrowany.

Susan była równie zdziwiona jak jej szef.

- Przecież mamy TRANSLATOR. Czemu nie mielibyśmy odszyfrować kodu źródłowego? - Spojrzała na Strathmore’a i uprzytomniła sobie, że reguły gry uległy nagłej zmianie. - Boże! Cyfrowa Twierdza jest zaszyfrowana za pomocą Cyfrowej Twierdzy?

- Bingo - pokiwał głową komandor.

Była zszokowana. Tankado użył Cyfrowej Twierdzy, żeby zaszyfrować Cyfrową Twierdzę. Umieścił na swojej stronie bezcenny matematyczny algorytm, ale zaszyfrował jego opis, przy czym do zaszyfrowania użył właśnie tego algorytmu.

- To sejf Bigglemana - mruknęła z podziwem.

Strathmore kiwnął głową. Sejf Bigglemana to opisywana w literaturze hipotetyczna sytuacja: konstruktor sejfów opracował plany sejfu, do którego nikt nie może się włamać. Chce zabezpieczyć te plany, wobec tego buduje sejf zgodnie z tym planem i umieszcza w nim plan. Tankado zrobił dokładnie to samo z Cyfrową Twierdzą. Zabezpieczył opis algorytmu, szyfrując go za pomocą opisanego algorytmu.

- I to właśnie ten plik jest teraz w TRANSLATORZE? - spytała Susan.

- Jak wszyscy, ściągnąłem go ze strony Tankada. NSA jest teraz dumnym posiadaczem algorytmu Cyfrowej Twierdzy. Pozostaje tylko jeden drobiazg... nie możemy go otworzyć.

Susan z podziwem myślała o pomysłowości Ensei Tankada. Nie ujawnił swego algorytmu, a jednak udowodnił NSA, że jego szyfr jest całkowicie bezpieczny.

Strathmore podał jej wycinek z gazety. Był to przekład krótkiej notatki z “Nikkei Shimbun”, japońskiego odpowiednika “Wall Street Journal”. Dziennik donosił, że japoński programista Ensei Tankado opracował program, który według niego generuje szyfr zapewniający stuprocentowe bezpieczeństwo. Program o nazwie Cyfrowa Twierdza jest dostępny na stronie internetowej autora. Programista zamierza sprzedać go na aukcji. Według dziennikarza komunikat Tankada wywołał wielkie poruszenie w Japonii, natomiast amerykańskie firmy software’owe, które słyszały o Cyfrowej Twierdzy, uznały twierdzenia Tankada za absurdalne, podobne do doniesień o przemianie ołowiu w złoto. Ich zdaniem ta historia to oszustwo, którego nie należy poważnie traktować.

- Aukcja? - Susan spojrzała na komandora.

Strathmore pokiwał głową.

- Wszystkie japońskie firmy produkujące oprogramowania już wprowadziły zaszyfrowaną kopię Cyfrowej Twierdzy do swoich komputerów i usiłują ją otworzyć. Im dłużej próbują, tym wyższa cena na licytacji.

- Przecież to absurd - odrzekła Susan. - Oni nie potrafią otworzyć żadnego pliku zaszyfrowanego z użyciem dostatecznie długiego klucza deszyfrującego. Do tego potrzebny jest TRANSLATOR. Nawet gdyby Cyfrowa Twierdza była zwykłym, dostępnym publicznie algorytmem, żadna z tych firm nie zdołałaby złamać szyfru.

- Ale to świetna strategia marketingowa - powiedział Strathmore. - Pomyśl tylko. Wszystkie szyby pancerne zatrzymują pociski, lecz jeśli jakaś firma zdecyduje się pokazać publicznie, jak ich szyba zatrzymuje pocisk, to nagle wszystkie inne firmy również muszą spróbować zrobić to samo.

- Czy Japończycy rzeczywiście wierzą, że Cyfrowa Twierdza to coś nowego? Coś lepszego od wszystkich programów szyfrujących na rynku?

- Tankado był wprawdzie izolowany, ale nie jest tajemnicą, że to geniusz. Wśród hakerów to postać kultowa. Jeśli Tankado powiedział, że algorytmu nie da się złamać, to z pewnością tak jest naprawdę.

- Lecz z powszechnego punktu widzenia wszystkie używane algorytmy dają pełne bezpieczeństwo!

- Tak... - mruknął Strathmore. - Jak na razie.

- Co chce pan przez to powiedzieć?

- Dwadzieścia lat temu nikt nie potrafił sobie wyobrazić, że będziemy w stanie łamać dwunastobitowe szyfry strumieniowe - odrzekł z westchnieniem komandor. - Technika się rozwija. To nieuchronne. Producenci programów szyfrujących w pewnym momencie będą musieli przyjąć, że istnieje taki komputer jak TRANSLATOR. Technika rozwija się w tempie wykładniczym i w końcu wszystkie algorytmy z kluczem publicznym przestaną gwarantować bezpieczeństwo. Żeby zabezpieczyć się przed komputerami, które zostaną skonstruowane, potrzebne będą lepsze algorytmy.

- I takim właśnie algorytmem jest Cyfrowa Twierdza?

- Właśnie. Algorytm, który jest odporny na brutalny atak, nigdy nie będzie przestarzały, niezależnie od tego jak bardzo wzrośnie moc komputerów. Z dnia na dzień stanie się światowym standardem.

- Boże ratuj! - szepnęła Susan i wzięła głęboki oddech. - Czy nie możemy włączyć się do licytacji?

- Mieliśmy szansę - pokręcił głową Strathmore. - Tankado jasno powiedział, czego chce. Teraz to zbyt ryzykowne. Gdyby się wydało, oznaczałoby to, że jego algorytm jest dla nas groźny. Jednocześnie zdradzilibyśmy istnienie TRANSLATORA i przyznalibyśmy, że nie potrafimy złamać Cyfrowej Twierdzy.

- Ile mamy czasu?

- Tankado zamierzał ogłosić wynik aukcji jutro w południe - odpowiedział Strathmore, marszcząc brwi.

- A co dalej? - Susan poczuła skurcz w żołądku.

- Zwycięzca licytacji miał dostać klucz deszyfrujący:

- Klucz?

- To cześć planu. Wszyscy już mają algorytm, wobec tego Tankado sprzedaje klucz, bez którego nie można otworzyć pliku.

- Oczywiście.

Susan pomyślała, że Tankado opracował doskonały plan. Jasny i prosty. Zaszyfrował Cyfrową Twierdzę i tylko on znał klucz potrzebny do odczytania pliku. Trudno było jej przyjąć do wiadomości, że gdzieś tam - prawdopodobnie naskrobany na kawałku papieru w kieszeni Tankada - jest sześćdziesięcioczteroznakowy klucz, który może na zawsze zakończyć działanie amerykańskiego wywiadu elektronicznego.

Susan wyobraziła sobie możliwy scenariusz zdarzeń i poczuła mdłości. Tankado sprzeda klucz zwycięzcy licytacji i firma, która go nabędzie, otworzy plik z Cyfrową Twierdzą, a następnie skonstruuje zabezpieczoną kość komputerową; za pięć lat wszystkie komputery na świecie będą standardowo wyposażane w kość z Cyfrową Twierdzą. Dotychczas żaden producent obwodów scalonych nie zdecydował się na wytwarzanie specjalnej kości do szyfrowania, ponieważ normalne algorytmy szyfrujące w końcu stają się przestarzałe. Cyfrowa Twierdza nigdy nie będzie przestarzała, bo dzięki zmiennemu tekstowi jawnemu jest odporna na brutalny atak. To nowy standard szyfrowania. Już na zawsze. Nie będzie można odczytać żadnej zaszyfrowanej wiadomości. Wszyscy będą używać nowego algorytmu - bankierzy, maklerzy, terroryści, szpiedzy. Jeden świat - jeden algorytm.

Anarchia.

- Jakie mamy opcje? - spytała. Susan doskonale zdawała sobie sprawę, że rozpaczliwe sytuacje wymagają desperackich środków, również w NSA.

- Nie możemy go wyeliminować, jeśli o to pytasz.

Rzeczywiście, Susan właśnie o tym myślała. Pracowała w NSA już tak długo, że dotarły do niej plotki o luźnych związkach agencji z najgroźniejszymi mordercami - najemnikami zatrudnianymi do wykonania brudnej roboty.

- Tankado jest zbyt inteligentny, by zostawić nam taką możliwość - potrząsnął głową Strathmore.

- Ma ochronę? - spytała Susan. Poczuła dziwną ulgę.

- Nie całkiem.

- Ukrywa się?

- Tankado wyjechał z Japonii - wzruszył ramionami Strathmore. - Zamierzał śledzić licytację przez telefon. Wiemy jednak, gdzie jest.

- Ale nie planuje pan żadnego posunięcia?

- Nie. Tankado się zabezpieczył. Dał kopię klucza anonimowej trzeciej osobie... na wypadek gdyby coś mu się stało.

Oczywiście, pomyślała Susan. Anioł stróż.

- Przypuszczam, że jeśli coś mu się stanie, ten tajemniczy człowiek sprzeda klucz?

- Gorzej. Jeśli ktoś zaatakuje Ensei Tankada, jego partner opublikuje klucz.

- Jego partner opublikuje klucz? - Susan powtórzyła z niedowierzaniem. Wydawało się, że nie zrozumiała słów szefa.

- Tak - potwierdził Strathmore. - Umieści w sieci, ogłosi w gazetach, na plakatach. Inaczej mówiąc, rozda wszystkim.

- Cyfrową Twierdzę będzie można ściągnąć za darmo? - Susan spojrzała na niego szeroko otwartymi oczami.

- Właśnie. Tankado uznał, że skoro po śmierci nie będzie już potrzebował pieniędzy, to może sprawić światu pożegnalny prezent.

Zapadła cisza. Susan oddychała głęboko, tak jakby chciała lepiej uświadomić sobie przerażającą prawdę. Ensei Tankado stworzył szyfr, którego nie można złamać. Jesteśmy jego zakładnikami.

Nagle zerwała się z krzesła.

- Musimy skontaktować się z Ensei! - powiedziała z determinacją w głosie. - Musi być jakiś sposób, aby odwieść go od opublikowania programu! Możemy zaproponować mu trzy razy więcej niż najwyższa oferta podczas licytacji! Możemy oczyścić go z zarzutów. Musimy zgodzić się na wszystko!

- Już za późno - odrzekł Strathmore. Wziął głęboki oddech. - Dziś rano w Sewilli w Hiszpanii znaleziono zwłoki Ensei Tankada.

 

Rozdział 8

Dwusilnikowy learjet 60 wylądował na rozpalonej płycie lotniska. Przez okno widać było rozmazany pejzaż hiszpański. Gdy samolot zwolnił, widok stał się wyraźny.

- Panie Becker? - zaskrzypiał głośnik. - Jesteśmy na miejscu.

Becker wstał z fotela i się przeciągnął. Otworzył schowek nad głową, ale przypomniał sobie, że nie ma bagażu. Nie miał czasu się spakować. To było bez znaczenia - zgodnie z zapowiedzią podróż miała trwać krótko, tam i z powrotem.

Silniki przycichły. Samolot zjechał z nasłonecznionego pasa do opuszczonego hangaru naprzeciwko głównego terminalu. Sekundę później pojawił się pilot i otworzył drzwi. Becker wypił ostami łyk soku żurawinowego, odstawił szklankę na ladę baru i chwycił marynarkę.

Gdy znaleźli się na zewnątrz, pilot wyciągnął z kieszeni kombinezonu grubą kopertę.

- Polecono mi przekazać to panu - powiedział. Podał kopertę Beckerowi. Ktoś napisał na niej niebieskim flamastrem:

 

PROSZĘ ZATRZYMAĆ RESZTĘ.

 

Becker pomacał gruby plik czerwonawych banknotów.

- Co to...?

- Lokalna waluta - wyjaśnił krótko pilot.

- Wiem, co to jest - wyjąkał Becker. - Ale... to za dużo. Potrzebuję tylko pieniędzy na taksówkę. Przecież to tysiące dolarów - Becker szybko policzył w pamięci.

- Mam swoje rozkazy, proszę pana.

Pilot odwrócił się, zniknął w samolocie i zamknął za sobą drzwi. Becker na zmianę spoglądał to na samolot, to na gruby plik banknotów. W końcu schował kopertę do kieszeni, narzucił marynarkę na ramiona i ruszył do wyjścia. To był dziwny początek. Becker zmusił się, by o tym nie myśleć. Jeśli wszystko dobrze się ułoży, jeszcze uda mu się uratować przynajmniej cześć umówionego wyjazdu do Stone Manor z Susan.

Tam i z powrotem, powtórzył w myślach. Tam i z powrotem.

Nie mógł w żaden sposób przewidzieć, jak będzie naprawdę.

 

Rozdział 9

Phil Chartrukian, technik z działu bezpieczeństwa systemów, wszedł do Krypto tylko na chwilę - chciał zabrać jakieś papiery, które zostawił tam poprzedniego dnia. Stało się jednak inaczej.

Gdy przeciął główną salę i wszedł do laboratorium Sys-Sec, od razu się zorientował, że coś jest nie w porządku. Przy terminalu służącym do stałego monitorowania działania TRANSLATORA nie było nikogo, a monitor został wyłączony.



dalej


strona główna
(23kB)